HANGİ ÜRÜNLER ENDÜSTRİYEL TASARIM OLARAK KORUNUR?

Endüstriyel tasarım tescili yaptırılmak istenen ürünler bakımından kanun bazı şartlar aramaktadır. Buna göre:

1. Endüstriyel tasarım konusu ürün YENİ olmalıdır. Yani tescil için müracaat tarihinden itibaren geriye doğru en geç 12 aylık bir zaman dilimi içinde kamuya sunulmuş olmalıdır. 12 aydan daha önceki bir zaman dilimi içinde kamuya sunulmuş olan ürünler yeni kabul edilmezler. Örneğin 01.01.2005 tarihinde endüstriyel tasarım tescili için müracaat eden bir şahsın tescile konu ürünü 01.01.2004 tarihinden önceki bir tarihte kamuya sunmuş olması bu ürünün yeni olma niteliğini ortadan kaldırır. Kamuya sunmadan kasıt ürünün tasarımcı dışında kamu sayılabilecek bir insan topluluğunun bilgisine sunulmuş olmasıdır. Ürünün satılması, kataloglarda yer alması, fuarlarda teşhir edilmesi, herhangi bir kitle iletişim vasıtasında ürünle alakalı görsel olarak bilgilendirme ve duyuru yapılmış olması kamuya sunum sayıldır.

2. Endüstriyel tasarım tesciline konu olan ürün AYIRT EDİCİ nitelikte olmalıdır. Ayırt edicilik kanunda izah edilmiştir. Ayırt ediciliğin tespitinde bazı ölçütler vardır.

• Bilgilenmiş kullanıcı ölçütü
Piyasada mevcut bir ürünle yeni olduğu iddia edilen bir endüstriyel tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı tarafından yapılacak bir tetkikte ürünlerin genel izlenim bakımından birbirinden farklı olmadığı yönünde bir kanaat oluşmuyorsa ürün ayırt edici değildir. Dolayısıyla endüstriyel tasarım olarak tescili mümkün değildir.

•Alternatif özgürlüğü
Endüstriyel tasarımın ayırt edici olup olmadığının değerlendirilmesinde tasarıcının seçenek özgürlüğü de nazara alınır. Bazı konularda uluslar arası veya yerel standartlar gereği ürünlerin belirli kısımlarının belirli şekilde ve ölçüde olması zorunludur. Örneğin TV yükselticilerinin kutusu ticari teamüller gereği dikdörtgen prizması şeklindedir. Endüstriyel tasarım tescilinde dikdörtgen prizması şekli dikkate alınmayarak ürün üzerindeki diğer değişiklikler ayırt ediciliğin tespitinde kullanılacaktır. Zira tasarımcının seçenek özgürlüğü ancak teknik zorunluluk kabul edilmeyen hususlarda söz konusu olacaktır.

• Ortak noktaların fazlalığı
Piyasaya sunulmuş ürünler ile tescili istenen endüstriyel tasarımlar arasındaki benzerliğin değerlendirilmesinde farklılıklardan ziyade ortak noktalar nazara alınacaktır.

3. Endüstriyel tasarım kamu düzenine ve ahlaka aykırı olmamalıdır.

4. Tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.