ULUSLARARASI TASARIM TESCİLİNDE TOPLULUK TASARIMI (COMMUNITY DESIGN/Le Dessin ou Modéle Communautaire)

Avrupa Birliği gerek siyasi gerek ekonomik bir birlik olma amacına uygun olarak Endüstriyel Tasarım tescili konusunda da tüm birlik üyelerini kapsayan bir tescil sistemi kabul etmiş bulunmaktadır. Bu sisteme Community Design / Le dessin Communautaire yani topluluk tasarımı adı verilmiştir.

• Topluluk tasarımı üye ülkelerin tamamı açısından geçerli olan ve tescilli veya tescilsiz olarak endüstriyel tasarım koruması sağlayan bir sistemdir. Üye ülkelerin tamamı tek bir ülke gibi nitelendirilmektedir. Topluluk tasarımına ilişkin anlaşma gereği topluluk tasarımı yeni üye olan ülkeleri de otomatik olarak kapsayacaktır. Şu halde 2004 yılında üye olan 10 ülke de Topluluk tasarımı hakimiyet sahasına dahil edilmiştir.

• Topluluk tasarımı açısından tescilli ve tescilsiz koruma olarak iki sistem getirilmiştir. OHIM / OHMI ( Office for Harmonization in the Internal Market – Office de L’harmonisation dans le Marche Interieur) ) sadece tescilli topluluk tasarımı başvuruları için yetkilendirilmiştir. Tescilsiz topluluk tasarımları açısından başvuru şartı getirilmemiştir. Tabi ki bu durum koruma süresi açısından bir farklılığa yol açmaktadır.

• Tescilli Topluluk tasarımı ile tescilsiz topluluk tasarımında koruma şartları ( yani yenilik ve ayırt edicilik nitelikleri) bakımından bir fark bulunmamaktadır. Tescilli Topluluk tasarımı hakkı sahibine tasarım hakkı konusu ürün üzerinde tekel hakkı sağlanmakta, bu ürünlerin alımı, satımı, ithali, ihracı gibi konulara sınırlama getirilmesinde tam bir yetki verilmektedir. Tescilsiz topluluk tasarım sahipleri ise ancak taklit ve kötü niyetin varlığını ispatlayabildikleri durumlarda ticari kullanımın durdurulmasını talep edebilirler.

• Koruma süreleri açısından farklılık mevcuttur. Tescilli Topluluk tasarımı ( Registered Community design ) 5 yıllık periyotlarda yenilenmek kaydıyla 25 yıl boyunca korunabilir. Tescilsiz topluluk tasarımı ise ilk kamuya sunum tarihinden itibaren 3 yıl boyunca birlik ülkelerinde korunacaktır. Tescilsiz tasarımların korunması açısından en başta gelen problem hakkın varlığını ispat etmek yani bir tasarımın gerçekten yeni olup olmadığının ve belirli bir tarihte kamuya sunulup sunulmadığının ispatıdır. Bu nedenle tescilsiz topluluk tasarımları tescilli topluluk tasarımlarına nazaran çok daha zor bir hukuki süreç gerektirmektedir.

• Tescilli Topluluk tasarımının avantajları şunlardır:
1. Tüm Avrupa Birliği ülkelerinde tek bir koruma sağlayan tescil sistemi
2. Tek bir başvuru
3. Tek bir başvuru dili ( Tüm birlik ülkelerinde ayrı ayrı endüstriyel tasarım müracaatında bulunulacak olsa 20 ayrı dilde müracaat dilekçesi hazırlanması gerekirken topluluk tasarımında seçilen dillerden birinde müracaat etmek yeterli olmaktadır.)
4. Tek bir idare merkezi ve tek bir muhatap
5. Daha geniş bir bölgede çoklu başvuru imkanı
6. 30 aya kadar varan yayın erteleme talebinde bulunma hakkı

• Topluluk tasarımı direkt olarak OHIM / OHMI ofisine veya birlik üyesi ülkelerden her hangi birinin ofisine direkt olarak yapılmalıdır.